Willem-Alexander is een warm pleitbezorger voor het houden van de koning-betnl.nl Olympische Zomerspelen in Nederland. Tevens werd vastgelegd dat hij zijn IOC-functie zou neerleggen op het moment dat hij koning werd. In een opiniepeiling gaf ruim 80% van de Nederlanders aan het gedrag van de prins te waarderen.
Daarnaast specialiseerde hij zich in het waterbeheer, een onderwerp dat zijn vader hem aan de hand deed. Na zijn stage bij de luchtmacht hield de prins zich aanvankelijk bezig met de rechterlijke macht, het binnenlands bestuur en vanaf 1997 met het Nederlandse bedrijfsleven. Na het behalen van zijn bul begon zijn voorbereiding op het koningschap. De scriptie is door Willem-Alexander niet openbaar gemaakt en de Universiteitsbibliotheek Leiden nam destijds nimmer afstudeerscripties op in de openbare collectie. In 1993 behaalde Willem-Alexander zijn doctoraalexamen geschiedenis; zijn afstudeerscriptie ging over de Nederlandse reactie op het besluit van Frankrijk om binnen de NAVO een ‘status aparte’ in te nemen.
Constitutionele rol
De Grondwet bepaalt dat de Koning ministers en staatssecretarissen benoemt en ontslaat en dat zij ten overstaan van het staatshoofd worden beëdigd. Daar waar het lidmaatschap van het Koninklijk Huis vooral wordt bepaald door aangelegenheden rondom het staatsrecht, wordt zoals bij elke familie in Nederland door het personen- en familierecht bepaald wie lid is van de koninklijke familie. Gravin Eloise, graaf Claus-Casimir en gravin Leonore verloren op dat moment eveneens hun lidmaatschap van het Koninklijk Huis (de Wet lidmaatschap Koninklijk Huis vereist hiervoor een bloedverwantschap met de koning in maximaal de tweede graad), maar behielden hun recht op erfopvolging.
Voorbereiding op het koningschap
Bepalingen over de erfopvolging en huwelijk zijn opgenomen in hoofdstuk 2 van de Grondwet. De rol van de Koning in de regering is beschreven in artikel 2 van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden. Op de titels Koning der Nederlanden en Prins van Oranje-Nassau na voert men in het normale gebruik deze zogenoemde “grote titulatuur” niet, ze worden in de preambule vervangen door “enz. enz. enz.”. De koning voert tevens een aantal erfelijke adellijke en heerlijke titels. In de Nederlandse Grondwet wordt het staatshoofd kortweg aangeduid met Koning. Zijne Majesteit de Koning zal woensdagochtend 25 februari op Paleis Noordeinde in Den Haag ter overhandiging van hun …
- De dood van Alexander, aan de vooravond van Willems 31ste verjaardag, was een zware klap.
- De Koning overlegt wekelijks met de minister-president en spreekt regelmatig met ministers en staatssecretarissen.
- In 1860 bracht de schrijver Multatuli zijn Max Havelaar uit, een boek dat de Nederlandse wantoestanden in de Oost-Indische kolonie belicht.
- De dragers lieten de lijkkist uit hun handen glijden en bij het binnendragen in de kerk zou de doodskist “als een piano versjouwd” zijn.
Willem Alexander Paul Frederik Lodewijk (Brussel, 19 februari 1817 – Apeldoorn, 23 november 1890), Prins van Oranje-Nassau, was koning der Nederlanden en groothertog van Luxemburg van 17 maart 1849 tot zijn dood in 1890. Na de abdicatie van koningin Beatrix en aanvang van het koningschap door koning Willem-Alexander hebben prins Maurits en prins Bernhard hun recht op erfopvolging verloren omdat de grondwet hiervoor een bloedverwantschap met de koning in maximaal de derde graad vereist; daarmee maken ze ook geen deel meer uit van het Koninklijk Huis. In de Wet lidmaatschap koninklijk huis is vastgelegd wie lid zijn van het Koninklijk Huis.De koning(in) der Nederlanden (het staatshoofd) staat aan het hoofd van het Koninklijk Huis. De titel Prins van Oranje is met de abdicatie van koningin Beatrix doorgegeven aan prinses Catharina-Amalia.
Bij overlijden van de koning(in) of afstand van het koningschap (abdicatie), wordt de opvolger (als die er is) koning. Dit brengt met zich mee dat hij en andere leden van het Koninklijk Huis jaarlijks aanwezig zijn bij vele openingsbijeenkomsten, vieringen, herdenkingsplechtigheden en andere officiële evenementen. Gedurende de kabinetsformatie wordt de Koning vanwege zijn grondwettelijke functie als staatshoofd en lid van de regering geïnformeerd over de gang van zaken. Als staatshoofd legt de Koning (staats)bezoeken af, ontvangt hij staatshoofden, andere hoogwaardigheidsbekleders en nieuwe ambassadeurs, beëdigt diverse functionarissen en symboliseert hij de eenheid van de staat. In die gevallen krijgt de prins-gemaal de aanspreektitel Prins der Nederlanden.
Andere geplande bezoeken werden juist vanwege de coronacrisis uitgesteld of geannuleerd, zoals Koningsdag. Op 20 maart sprak de Koning op de televisie het Nederlandse volk toe. De bedoeling daarvan was dat het kroonprinselijk paar in het licht van de kritiek naar buiten toe de indruk wilde geven dat het meer afstand genomen had tot het project.